Rechten van ouders/verzorgers en jeugdigen

De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) heeft een wettelijke taak die gericht is op de bescherming van de rechten van de jeugdige en de wens om iedere jeugdige in Nederland de kans te geven gezond op te groeien.

Geen eigenaar
Het Digitaal Dossier JGZ (DD JGZ) heeft geen eigenaar. Niemand kan het dossier als zijn persoonlijk bezit opeisen. De JGZ-professional is inhoudelijk verantwoordelijk voor het DD JGZ en zorgt ervoor dat hij/zij zorgvuldig met de persoonlijke gegevens van de jeugdige en ouders/verzorgers omgaat. De JGZ-organisatie is verantwoordelijk voor het juist gebruik van het DD JGZ. Dit betekent dat ouders/verzorgers en/of jeugdigen bij de JGZ-organisatie terecht kunnen bij vragen over het DD JGZ, maar ook als zij bijvoorbeeld een klacht hebben over het gebruik van het DD JGZ en de verwerking van de gegevens van en over de jeugdige.

Als ouders/verzorgers en/of jeugdigen een klacht hebben, bespreken zij dit eerst met de JGZ-professional/JGZ-organisatie. Indien men er onderling niet uitkomt kan de ouder/verzorger/jeugdige overwegen naar een landelijke klachtencommissie, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) of de Autoriteit Persoonsgegevens te gaan. Iedere JGZ-organisatie dient een klachtenregeling te hebben en ouders/verzorgers/jeugdigen mogen hiernaar vragen. 

Rechten DD JGZ
De rechten die ouders/verzorgers en jeugdigen hebben met betrekking tot het DD JGZ zijn afhankelijk van een aantal factoren; het hebben van gezag, de leeftijd van de jeugdige en of de jeugdige wilsbekwaam is. Een JGZ-professional bekijkt altijd welke volwassene het gezag heeft over een jeugdige. Dit zijn meestal de ouders, maar er zijn uitzonderingen. Op de website van de Rijksoverheid is te lezen hoe dit in Nederland geregeld is. 

Leeftijdsgrenzen:

  • Jeugdigen tot en met 11 jaar: Gezaghebbende ouders/verzorgers vertegenwoordigen deze jeugdigen volledig.
  • Jeugdigen van 12 tot 15 jaar: er is bij deze groep een onderscheid tussen privacyrecht en behandelrecht.
    - Iedere jeugdige van 12 jaar en ouder heeft een eigen privacyrecht. Dit betekent dat een JGZ-professional niet alle informatie die hij/zij krijgt van de jeugdige hoeft te delen met gezaghebbende ouders/verzorgers. Uiteraard is dit wel altijd het streven van de JGZ-professional.
    - Een JGZ-professional mag een behandeling (bijvoorbeeld onderzoek bij de JGZ of vaccinatie) verrichten als er toestemming is van gezaghebbende ouders/verzorgers én jeugdige. Als een jeugdige een behandeling zelf wil of als een behandeling niet kan worden uitgesteld, besluit de jeugdige zelf.
  • Jeugdigen van 16 jaar en ouder: deze jeugdigen hebben een eigen privacy- en behandel recht en vertegenwoordigen daarmee zichzelf.

Een jeugdige heeft alleen deze rechten als hij/zij wilsbekwaam is. Dit betekent dat hij/zij in staat moet zijn de eigen belangen te behartigen. Dit betekent dat het voor de JGZ-professional duidelijk moet zijn dat de jeugdige begrijpt wat een behandeling inhoudt. De JGZ-professional maakt hier een eigen professionele afweging in.

Gezaghebbende ouders/verzorgers en/of jeugdigen hebben, rekening houdend met bovenstaande leeftijdsgrenzen, recht op:

  • Inzage in het DD JGZ.
  • Ontvangen van een afschrift van het DD JGZ.
  • Het laten corrigeren, aanvullen of verwijderen van gegevens in het DD JGZ. Het gaat hierbij alleen om feitelijk onjuiste gegevens.
  • Weten welke informatie de JGZ-professional wil delen met derden en gezaghebbende ouders/verzorgers en/of jeugdigen moeten hier toestemming voor geven.
  • Meekijken tijdens het bezoek aan de JGZ welke informatie de JGZ-professional noteert in het DD JGZ. Indien ze niet kunnen meekijken mogen ze hier naar vragen. Als gezaghebbende ouders/verzorgers en/of jeugdigen vragen hebben over deze informatie, hebben ze het recht hierover uitleg te krijgen.

Inzage of wijziging
Als er een verzoek tot inzage, correctie, aanvulling of verwijdering door gezaghebbende ouders/verzorgers en/of jeugdigen wordt gedaan, mag de JGZ-professional dit weigeren als het niet in het belang van de jeugdige is. De JGZ-professional behoudt daarbij zijn/haar verantwoordelijkheid een dossier bij te houden over de jeugdige waar hij/zij bij betrokken is. De JGZ-professional noteert in het DD JGZ de af- en overwegingen om een verzoek al dan niet toe te staan.

Gezaghebbende ouders/verzorgers en/of jeugdigen hebben altijd het recht een verklaring of hun eigen zienswijze aan het DD JGZ toe te voegen, zeker als een JGZ-professional niet heeft ingestemd met een verzoek van de gezaghebbende ouder/verzorger en/of jeugdige.